20-07-2022 eKurier | Kurier Plus
Z życia i podróży prof. Zbigniewa Kruszewskiego: między Warszawą, USA, pograniczem i Szczecinem

Każdego roku w ulubionym mieście

Każdego roku w ulubionym mieście
Zwiedzanie Willi Lentza Fot. (b.t.)

Profesor Zbigniew Anthony Kruszewski, powstaniec warszawski, politolog, emerytowany wykładowca Uniwersytetu Stanowego w El Paso Texas (USA), współtwórca nauki o granicach, coraz bardziej popularnej na świecie, od niedzieli przebywa w Szczecinie.

Po raz pierwszy był tu w 1958 roku jako obywatel USA i stypendysta tamtejszego rządu. Wyposażony w specjalne przepustki podróżował wówczas wzdłuż granicy na Odrze i Nysie od Zgorzelca do Świnoujścia. Od dwudziestu siedmiu lat regularnie przyjeżdża latem do Szczecina, gdzie ma przyjaciół. Przez ostatnie dwa lata uniemożliwiała mu to pandemia.

Powstaniec, emigrant, politolog

Urodził się w 1928 roku Warszawie. Był harcerzem, w czasie okupacji niemieckiej żołnierzem AK. Walczył w Powstaniu Warszawskim. Jego babcia została zamordowana w rzezi Woli, mama zginęła w Ravensbrück. Po upadku powstania był więźniem niemieckich obozów, m.in. w dzisiejszym Kostrzynie, niemieckim Küstrin, a po uwolnieniu żołnierzem II Korpusu Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

Przez kilkanaście powojennych lat uczył się, mieszkał i pracował w Wielkiej Brytanii. Studia politologiczne ukończył w USA, w Chicago, po czym pracował na uniwersytetach w Chicago i Nowym Jorku. W 1972 roku ukazała się w USA jego książka „The Oder-Neisse Boundary and Poland’s Modernization" („Granica Odra-Nysa a przebudowa Polski") - pierwsza monografia polskiej granicy zachodniej opublikowana w Stanach Zjednoczonych. W 1958 roku zbierał materiały do niej, podróżując wzdłuż Nysy Łużyckiej i Odry.

Kierował Programem Studiów Sowietologicznych i Wschodnioeuropejskich w USA, był dyrektorem Centrum Południowo-Zachodnich Studiów Etnicznych. Przez wiele lat aktywnie działał w organizacjach polonijnych. Przez dwie kadencje był wiceprezesem Kongresu Polonii Amerykańskiej, a później jednym z dyrektorów.

W 1980 roku zamieszkali z żoną w El Paso na granicy amerykańsko-meksykańskiej. Przez miasto przepływa graniczna rzeka Rio Grande.

Jako gościnny profesor wykładał na uczelniach w wielu krajach świata, m.in. w słynnej London School of Economics and Political Science, na KUL-u i Uniwersytecie Warszawskim. Był wykładowcą w kwaterze NATO, Niemieckim Instytucie Studiów Wschodnich i Międzynarodowych, przez lata współpracował z Instytutem Smithsona, na którego zlecenie przygotowywał podróże amerykańskich politologów do Polski

...

Zawartość dostępna dla czytelników eKuriera
Pozostało jeszcze 80% treści

Pełna treść artykułu dostępna po zakupie
eKuriera
z dnia 20-07-2022



Image
Prof. Zbigniew Anthony Kruszewski w ogrodzie Willi Lentza Fot. (b.t.)