Las jest w dobrych rękach

Tomasz TOMASZEWICZ

Las to najbardziej złożony ekosystem lądowy. Głównymi jego elementami są rośliny, a zwłaszcza drzewa rosnące w zwarciu i odgrywające w nim główną rolę wraz z ich siedliskiem, a także grzyby i zwierzęta.

Ustawowym obowiązkiem Państwowych Gospodarstw Leśnych Lasy Państwowe jest prowadzenie trwałej zrównoważonej gospodarki leśnej, ukierunkowanej na zachowanie trwałości lasów oraz powiększanie zasobów leśnych poprzez umiejętną gospodarkę człowieka wykorzystującego przyrodę dla swych potrzeb.

W sposób naturalny lub w wyniku działań człowieka lasy spełniają różnorodne funkcje. Podstawowe z nich to:

Funkcje ekologiczne (ochronne) - las kształtuje klimat globalny i lokalny, ma wpływ na skład atmosfery, reguluje obieg wody w przyrodzie, przeciwdziała powodziom, lawinom i osuwiskom, chroni glebę przed erozją, a także zapewnia warunki do zachowania bioróżnorodności oraz poprawia warunki produkcji rolniczej.

Funkcje produkcyjne (gospodarcze) - las dostarcza drewna oraz innych płodów leśnych, zapewnia powtarzalność produkcji, co umożliwia trwałe użytkowanie drewna i surowców niedrzewnych, w tym użytków gospodarki łowieckiej.

Funkcje społeczne - las kształtuje korzystne warunki zdrowotne i rekreacyjne dla społeczeństwa, wzbogaca rynek pracy, wzmacnia obronność kraju, zapewnia rozwój edukacji ekologicznej społeczeństwa.

Związane z planowanymi zabiegami gospodarczymi cięcia w drzewostanach rębnych wywołują coraz większe emocje. Dane jednak wskazują, że lasów mamy w Polsce znacznie więcej niż w latach powojennych, a z roku na rok drzew przybywa. Lesistość kraju została zwiększona z 21 proc. w roku 1945 do 29,6 proc. obecnie (według danych Głównego Urzędu Statystycznego z grudnia 2021 r.). Zdecydowana większość to lasy państwowe, z czego ponad 7,3 mln ha zarządzane jest przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe.

Dlaczego wycinamy drzewa w lesie?

Gospodarka leśna to także produkcja drewna. Wycinamy las, gdy zaczyna się starzeć. Wycięcie lasu jest wyłącznie wyprzedzeniem naturalnego procesu przyrodniczego, w którym nieuchronnie musi nastąpić rozpad drzewostanu. Pozyskujemy w Lasach Państwowych średnio niewiele ponad połowę miąższości drewna, które przyrasta w lesie. Cała reszta zwiększa jego zapas na pniu. Im bardziej rozwinięta i nowoczesna gospodarka w kraju, tym więcej drewna potrzebuje. Podstawowym surowcem pochodzącym z drzewostanów jest oczywiście drewno, pozyskiwane w ilości niezagrażającej istnieniu lasu. Dziś pozyskanie drewna jest efektem działań hodowlanych i ochronnych. Wielkość pozyskania drewna w poszczególnych nadleśnictwach jest ściśle określana w dziesięcioletnich planach urządzenia lasu (tzw. etat cięć). Jest to ilość drewna możliwa do wycięcia w określonych drzewostanach na określonej powierzchni. Dzięki temu, że etat jest niższy niż przyrost drewna w tym